فصل 14 – آدمي و محيط زيست

منابع طبيعي افزايش جمعيت، ميزان تقاضا را براي منابع طبيعي بالا مي برد و هر محيطي كه منشأ اين منابع است، تأثير مي گذارد. منابع طبيعي مواد خام مورد نياز انسان هاست. گروه اول بطور عمده از جانداران تشكيل شده و قابل جايگزيني است. مثل محصولات دامي،‌درختان ، نخ و پشم ، گروه دوم موادي هستند كه در صورت تمام شدن يا قابل جبران نيستند يا زمان لازم براي جايگزيني آنها به قدري طولاني است كه عملاً تجديد شدني محسوب نمي شوند. مثل : سوخت هاي فسيلي (نفت‌، گاز طبيعي،‌زغال سنگ) و معادن فلزات.

تأثير انسان بر محيط خود بسيار وسيع است. آلودگي هوا، آلودگي آب، افزايش زباله ، نابودي گياهان و جانوران و نيز تخريب لايه ي اوزون مثال هايي از نتيجه ي فعاليت هاي انسان است. كه باعث آسيب طبيعت گرديده است.

ادامه نوشته

فصل13_ توليدمثل

توليد مثل
اهميت و گوناگوني
در ميان ويژگيهايي كه جانداران را از موجودات بي جان متمايز مي كند،‌شايد توليد مثل مهم ترين آنها باشد. زيرا در بين آثار حيات مختلف،‌مانند تغذيه، تنفس و حركت و ....هيچكدام به اندازه ي توليد مثل تفاوت موجودات زنده و غيرزنده را نشان نمي دهد. شما ويروس ها را به عنوان گروهي كه درمرز ميان موجودات بي جان و جاندار قرار دارند مي شناسيد. ويروس ها نيز به نوعي توليد مثل مي كنند. گرچه اين عمل آن ها بوسيله ي سلول ميزبان (سلولي كه به آن وارد شده اند) صورت مي گيرد. به هر حال توليد مثل تقريباً مهم ترين شباهتي است كه ويروس ها به موجودات زنده دارند. هر جانداري دير يا زود مي ميرد. اگرموجودات زنده توليد مثل نكنند، به زودي همه جانداران روي زمين از ميان خواهند رفت.

بنابراين توليد مثل نقش اصلي را در بقاي نسل جاندار به عهده دارد.

ادامه نوشته

فصل 12 – نوجواني و بلوغ

نوجواني و بلوغ رشد : انسان در طول زندگي خود مراحل مختلفي را از جنين تا پيري مي گذراند بر خلاف گياهان كه در تمامي عمر خود رشد مي كنند، فقط در محدوده زماني خاص اين توانايي را دارد.رشد به معني افزايش تعداد سلول ها يا افزايش غيرقابل برگشت ابعاد آن هاست. آهنگ رشد انسان درابتداي دوران جنين بسيار سريع است ولي بتدريج كاهش مي يابد. اين كاهش در سال هاي نوزادي و كودكي ادامه مي يابد ولي در دوران بلوغ مجدداً شدت مي گيرد و سپس در جواني پايان مي پذيرد. البته تكثير برخي سول ها به منظور ترميم و جايگزيني سلول هاي از دست رفته ، همواره ادامه خواهد داشت. .....

ادامه نوشته

فصل 11_هماهنگي و ارتباط

هماهنگي و ارتباط
وقتي كه هنگام بازي توپي به سمت شما مي آيد، چشم شما بايد با ماهيچه هاي دست و پا براي ديدن و گرفتن آن ارتباط برقرار مي كند. از طرف ديگر، ماهيچه هاي شما بايد با دستگاه گردش خون و تنفس شما ارتباط داشته باشد تا فعاليت آن زيادتر شود و غذا و اكسيژن بيشتري به سلول هاي ماهيچه اي برساند. در ضمن شما به روحيه اي قوي در هنگام بازي نيازي داريد. همه اين اعمال و رفتارها به هماهنگي نياز دارند.

هماهنگي : پاسخي در برابر شرايط محيط خارجي و محيط داخلي بدن است. وقتي محيط اطراف جاندار تغيير كند. نوع رفتار آن جاندار نيز عوض مي شود.

ادامه نوشته

فصل 10 – انسان و حركت

استخوان و كار آن :

انسان مانند بسياري از جانوران بزرگ داراي پر چوبي به نام اسكلت داخلي است كه شامل استخوان ها،‌غضروف ها و اجزاي ديگراست. استخوان ها به بدن شكل مي دهند و باعث مي شوند كه بتوانيم راست بايستيم. كار ديگر آن ها حفاظت از اندام هاي ويژه اي مانند مغز و قلب است. از طرف ديگر وجود استخوان ها باعث مي شوند تا اندام هاي حركتي بطور مناسب و با سرعت لازم حركت كنند. برخي استخوان ها مثل دنده ها،‌ جمجمه ، جناغ و لگن در توليد گلبول هاي خوب مؤثرند.

ادامه نوشته

فصل 9 – بارالكتريكي

رسانا، نارسانا آيا تاكنون به سيم هايي كه مخصوص سيم كشي برق است ،‌توجه كرده ايد؟ اين سيم ها را از دو قسمت درست كرده اند. يك قسمت رشته هاي باريكي هستند كه در داخل قرارگرفته اند و قسمت ديگر، روكش آن است.

قسمت مركزي از يك نوع فلز (معمولاًمس) تشكيل شده است و قسمت خارجي آن پلاستيكي است. به موادي كه جريان برق را از خود عبور مي دهند رسانا و به مواديكه عبور نمي دهند نارسانا گفته مي شود.تمامي فلزات از جمله مس كه سيم برق از آن ساخته مي شود رسانا هستند. روكش پلاستيكي سيم در بيشتر فلزات نارسانا هستند.

ادامه نوشته

فصل7_ فشار

فشار
واژه فشار نير هم چون واژه كار در زندگي روزمره به طور فراواني استفاده مي شود. اما در علم فيزيك، فشار به معنايي بسيار خاص و با تعويضي متفاوت از مفهوم روزانه آن مطرح مي شود.
از نظر فيزيكي، فشار در واقع مقدار نيرويي است كه بطور عمود بر واحد سطح وارد مي شود. اگر در نيروي وارد آمده بر جسم و يا سطح، مقدارنيرو ثابت باشد و يا ثابت بماند، هر چه مساحت سطحي كه نيرو به آن وارد مي شود كوچك تر و كم تر باشد، ميزان فشار وارد بر سطح بيشتر است. واحد فشار در فيزيك، نيوتون بر مترمربع است كه ... پاسكال ، فيزيكدان مشهور فرانسوي به نام او ناميده شده است و آن را با علامت pa نشان مي دهند. يك نيوتون بر سانتي متر مربع برابر است با 10000 پاسكال.

ادامه نوشته

فصل6_ كاروانرژي

انرژي ،‌زندگي در علم فيزيك كار دقيقاً همان معنايي را كه روزانه از آن استفاده مي كنيم ندارد. مثلاً گاهي مي گوئيم هيچ كاري انجام نشده است. در حاليكه از نظر فيزيكي كار انجام شده است و بر عكس گاهي از نظر فيزيكي كاري انجام نشده است. ميدانيد وقتي به يك جسم ساكن نيرو وارد شود، ممكن است جسم در جهتي كه نير بر آن وارد مي شود به حركت درآيد. در اين صورت مي گوئيم نيرو روي جسم كار انجام داده است.

 

ادامه نوشته

فصل 5 – فراتر از زمين

‌منظومه شمسي حدود 10 ميليارد سال پيش ، در قسمتي از فضا يك توده عظيم ابر مانند بوجود آمد كه 80 درصد آن هيدروژن، 15 درصد آن هليم و 5 درصد بقيه بيشتر شامل گازهايي چون اكسيژن، نيتروژن ،‌كربن و مواد سنگين تري چون سيلسيم ، آلومينيوم ، آهن و منيزيم و كلسيم بود. اين توده ي عظيم در حدود 5 ميليارد سال پيش تحت تأثير نيروي گرانشي شروع به متراكم شده و چرخيدن كرد. و پس از مدتي به شكل دو بشقاب كه از لبه روي هم قرار گرفته باشند درآمد . بعد از مدتي بيشتر گازها در وسط اين شكل جاي گرفتند و خورشيد را تشكيل دادند و مواد سنگين تر ، سياراتي چون عطارد، زهره، زمين و مريخ را بوجود آوردند.
بقيه ي مواد نيز كه هم مواد سنگين و همه مواد گازي داشتند سيارات ديگر يعني مشتري ، زحل اورانوس و نپتون را بوجود آوردند. از اين جهت سيارات منظومه ي شمسي را به دو گروه زمين مانند (سيارات داخلي) و مشتري مانند (سيارات خارجي) تقسيم مي كنند. در اين تقسيم بندي نهمين سياره يعني پلوتو جايي ندارد. سيارات داخلي بيشتر از سنگ و فلز ساخته شده اند و نسبت به سيارات خارجي اندازه هاي كوچكي دارند ولي سيارات خارجي اندازه هاي بزرگي دارند و بيشتر از مواد مايع و گازند.

ادامه نوشته

فصل 4_ زمين ساخت ورقه اي

جابه جايي قاره ها
در سال 1912 ميلادي يك دانشمند آلماني به نام «وگنر» با شواهدي كه بدست آورده بود، اظهار داشت كه حدود 200 ميليون سال پيش تمام خشكي ها به هم متصل بوده و خشكي يك تكه اي را ساخته اند. اين خشكي عظيم رفته رفته به دو خشكي بزرگ تقسيم شد و پس از ميليون ها سال هر يك از دو خشكي قطعه قطعه شده و قاره هاي امروزي را بوجود آوردند.

ادامه نوشته

فصل 3 – سرگذشت زمين

فصل 3 – سرگذشت زمين . لايه هاي سنگ ها : سنگ هاي رسوبي معمولاً به صورت موازي در روي هم انباشته مي شوند و مانند ورق هاي كتابند. در يك سري لايه از جنس سنگ هاي رسوبي ، اصولاً لايه هاي زيرين قديمي تر از لايه هاي بالايي هستند. اما در صورتي كه سنگ ها چين خورده باشند، نمي توانيم اصل بالا را درست بدانيم و براي تعيين وضعيت گذشته هاي آن ها بايد بدنبال شواهد ديگري بگرديم.

ادامه نوشته

فصل 2 – اتم ها و تركيب هاي شيميايي

پيوند ميان اتم ها و فرمول شيميايي
امروزه براي نمايش نوع عنصرها و تعداد اتم هاي سازنده تركيب شيميايي از كنار هم قرار دادن نماد شيميايي آن عنصرها استفاده مي شود. با اين كار عبارتي بدست مي آيد كه فرمول شيميايي ناميده اند.
براي نمونه اكسيژن و نيتروژن را به ترتيب با فرمول هاي شيميايي O2 ، N2 و نيز كربن دي اكسيد آب را به ترتيب با فرمول هاي شيميايي H2O, CO2 نشان مي دهند.

 

ادامه نوشته

بخش اول – ماده و تغييرات آن

بخش اول – ماده و تغييرات آن
مدل هاي گوناگوني براي اتم

به ياد داريد كه دموكريت براي اتم ها شكل هاي گوناگوني تصور مي كرد. در حالي كه دالتون اتم ها را ذره هايي كروي مي دانست. اتم آن قدر كوچك است كه نمي توان آن را ديد اما مانند جسمي كه درون جعبه است و ديده نمي شود، مي توان با بررسي رفتاري كه از خودشان مي دهد،

ادامه نوشته

فهرست متن كتاب

براي مشاهده متن كتاب، بر روي فصل موردنظر كليك نماييد.

فصل اول

فصل دوم

براي مشاهده فهرست مطالب كتاب،به ادامه مطلب برويد.

ادامه نوشته

فصل 8 – بار الكتريكي

بار الكتريكي

انسان از زمانهاي بسيار دور با پديده هايي مشابه آن چه بيان شده آشنا بوده است. بررسي اين پديده ها و تلاش براي درك علت آنها باعث پيشرفت دانش و فناوري بسيار گسرتده اي در اين زمينه شده است. به اين مبحث از دانش الكتريسته گفته مي شود . براي بررسي الكتريسته ، ابتدا بايد با كميتي به نام بار الكتريكي آشنا شويم. وقتي ميله اي پلاستيكي را با پارچه اي پشمي مالش دهيم. به علت مالش ميله با پارچه ، در ميله تغييري ايجاد مي شود و ميله خاصيت جديدي پيدا مي كند ازاين رو تكه هاي كوچك كاغذ را جذب مي كند. در اين صورت مي گوئيم ميله داراي بار الكتريكي شده است. وقتي دو جسم با يكديگر مالش داده شوند، معمولاً هر دو داراي بارالكتريكي مي شوند. مشاهده آثار باردار شدن جسم ها، اين واقعيت را نشان مي دهد كه وقتي دو جسم داراي بار الكتريكي مي شوند ،‌بر يكديگر نيرو وارد مي كنند، برسي و تحليل آزمايش هايي نظير فعاليتي كه شما انجام داديد در واقعيت را نشان مي دهد.

ادامه نوشته